Azrael – zwykłe pisanie

Ostatnie badania opinii publicznej, ogłoszone przez prawicową i sprzyjającą Prawu i Sprawiedliwości gazetę „Rzeczpospolita”, są dla tej formacji miażdżące. Miażdżące w wartościach bezwzględnych, jak w porównaniu z wynikami wyborów z 2007 roku.
16% poparcia społecznego, przy trzykrotnie lepszym wyniku dla Platformy Obywatelskiej – to już nawet nie dzwonek alarmowy dla Jarosława Kaczyńskiego – to jest potężny odgłos bijących dzwonów.

Jak to się dzieje, że partia, która jest u steru rządów, na której spoczywa odpowiedzialność, która przeżyła w ciągu ostatnich kilkunastu tygodni ostre niepokoje społeczne – nie traci, a wręcz zyskuje? Co jest powodem tego, że Donald Tusk dalej trzyma sztywne poparcie dla siebie i swojej ekipy?

Według mnie wynika to ze słabości i katastrofalnej działalności opozycji.

Lewicą i Demokratami nie będę się tu zajmował. Ona w tym składzie, w tej konfiguracji i pod tym kierownictwem, jest na dziś praktycznie trupem politycznym. Jeżeli nie pracuje Sejm – to Olejniczka i Napieralskiego praktycznie nie ma. Jest widoczny Marek Borowski. Ale generalnie – ani nie ma pomysłu na opozycje, ani nie ma pomysłu na przewalczenie własnej, wewnętrznej niemożności.

Z PiS jest jeszcze gorzej. I w wymiarze wewnętrznym i własnej polityki – polityki opozycyjnej.

Prawo i Sprawiedliwość przyjęło model opozycji autorstwa PO, z poprzedniej kadencji. Atakować, atakować i atakować wszystko i za wszystko. Za to, że mają program – ale zły, za to że nie mają. Albo za to, że ulegają związkom zawodowym, lub… ze nie spełniają żądań pracowniczych. I koniecznie, ale to koniecznie muszą stać na straży demokracji zagrożonej przez „reżim Donalda Tuska” – szczególnie w mediach (boska jest w tym pani Kruk…) I czekać na potknięcia rządu, może na jakieś afery, może na większe społeczne niepokoje. A jak nie – to zawsze można Śniadka i jego harcerzy z „Solidarności” wyprowadzić na ulice.

Tylko, że ta retoryka ma krótkie nogi. Ta retoryka opozycyjna była powszechnie krytykowana wobec opozycji Platformy w poprzedniej kadencji – i tak naprawdę nie przyczyniała się do wzrostu popularności. I tak naprawdę to nie dzięki tej taktyce PO wygrała wybory – lecz dzięki błędom PiS – w tym głównie Jarosława Kaczyńskiego.

I to właśnie Jarosław Kaczyński jest największym obciążeniem tej partii. To on wisi całej formacji, niczym kamień młyński u szyi.

Wszyscy doradcy Prawa i Sprawiedliwości mówią jak mantrę, zresztą jeszcze za czasów rządów koalicji PiS, SO LPR;

• przesunąć partię do centrum sceny politycznej (copyright by J. Staniszkis)
• zdobyć nowy, centrowy, inteligencki i młody elektorat
• zmienić retorykę wypowiedzi, stonować hasła
• zamknąć konflikty, nie otwierać nowych, działać na zasadzie konsensu

A my co mamy?
Jarosław Kaczyński jeździ po Polsce, jak to zapowiadał, co tydzień jest co najmniej w dwóch miejscach, spotyka się, przemawia i dyskutuje. Media relacjonują – i znów słyszymy o niemieckich mediach, o złej Agorze i Walterze, o tym, że ponoć układ wraca, że patologie wychodzą na wierzch, o Ćwiąkalskim.
W trakcie jego ostatniej „gospodarskiej” wizyty w Gnieźnie, doszło już do takiego kuriozum, że najcieplejszymi słowami prezesa PiS była zapowiedź przejęcia programu budowy drugiej Irlandii…

Jarosław Kaczyński był kiedyś najsilniejszą bronią marketingu politycznego Prawa i Sprawiedliwości. To on stworzył i wymyślił nie tylko partię – ale również jej image. On jako pierwszy zaczął stosować zabiegi o charakterze socjotechnicznym.

Pamiętamy wszyscy, jak wyglądały zjazdy i konwencje polskich partii prawicowych choćby Olszewskiego, czy Macierewicza; nadęte twarze pompatyczne przemówienia, hasła i tylko hasła odnoszące się do martyrologii i koniecznie w pierwszym rzędzie parę osób o laskach…. jako kombatanci. Zero odniesienia do spraw społecznych, gospodarki innych „niepotrzebnych” rzeczy.

A PiS wystartowało od razu w stylu niemalże amerykańskim – bannery, flagi, aplauz, otwartość, zdecydowane jasne przemówienia…. Pamiętam te pierwsze zachwyty mediów. I jednoznaczny program, nacechowany wszelkiego rodzaju resentymentami braci Kaczyńskich i już wskazujący wroga. I ta twarda retoryka – już dziś wiemy, że głównie rewanżystowska – która się w tych światłach doskonale sprzedawała.

I nagle – z Kaczyńskiego uszło powietrze, uszedł cały ten urok trybuna, gdzieś znikła ta jego charyzma. Kiedy to się stało?
Stało się to w trakcie niezapomnianej debaty w Telewizji Polskiej, debaty z Donaldem Tuskiem. To tam właśnie została dokonana demistyfikacja kultu Jarosława Kaczyńskiego.
Kaczyński dał się wyraźnie zaskoczyć. Myślał, że będzie lekka, przyjemna rozmowa, tak dość luźna – i to on będzie zadawał trudne pytania o Niemcy, o liberalizm, o małżeństwa homoseksualne… a tu okazało się coś wprost przeciwnego.
Tusk był swobodny, luźny – i precyzyjny. Kaczyński – rozkojarzony i nawet pod grubą warstwą pudru było widać – że zmęczony.
To Tusk atakował, w czułe miejsca – brak rodziny, brak prawa jazdy – Kaczyński praktycznie cały czas był w defensywie. Jego riposty – na tle szpil Tuska – były wyraźnie słabsze. Szef PO kierował się zarówno do swego interlokutora – jak i do obywateli, robił to bardzo zręcznie. Dwa wystąpienia Kaczyńskiego wprost do kamery – były wprost żenujące, na poziomie komunistycznego aparatczyka.
Tusk prowokował – i Kaczyński na koniec po prostu się pogubił.

Po tej debacie – Jarosław Kaczyński już nie dał nigdy przemówienia, ani wystąpienia, które by zapadło w pamięci. A może po prostu zdano sobie sprawę, że za tym jego pustosłowiem nic nie ma…
Kaczyński przegrał, bo wbrew panującym do tej pory obiegowym opiniom o jego sprawności intelektualnej i zdolności do dyskusji – okazał się polemistą marnym. Nie wyszedł poza banały, poza zgrania socjotechniczne (mówienie do kamery, w stylu postgomułkowskim), operował sloganami wyborczymi – i pod naciskiem Tuska – gubił się. Kaczyński był dobrym do tej debaty mówcą wiecowym, czy sejmowym. Ale jako dyskutant – okazał się słaby. Już nieprzygotowany prezydent Kwaśniewski dał sobie z nim radę – a Tusk go obnażył. Odarł szaty z króla – a pod spodem – wiadomo co jest…

Jan Wróbel, świetny felietonista „Dziennika”, podsuwa dziś myśl, aby Prawo i Sprawiedliwość pozbyło się tego balastu – i dokonało na Jarosławie Kaczyńskim ojcobójstwa. Podpiera swój wywód przykładem brytyjskich torysów, którzy tak długo trzymali Margaret Thatcher na czele partii i rządu – do kiedy społeczeństwo nie dało znaku, że czas na zmiany. I w 1990 działacze partii, z Howe i Major’em na czele – zmusili ją do odejścia.

Wróbel ma rację. Oczywiście – jest to jedyna RACJONALNA droga na rozwiązanie tego problemu – i dalszego
dołowania notowań sondażowych.

Tylko nie bierze pod uwagę dwóch elementów.

Po pierwsze – żaden satrapa sam nie oddaje władzy – a Kaczyński jest nie tylko twórcą, ale i jedynowładcą partii. A to tworzy pewien obraz psychopatologiczny, z którego trudno się uwolnić. A osoba Kaczyńskiego zamyka w obecnej chwili jakiekolwiek możliwości współpracy z innymi formacjami – jak i powrót i integrację z innymi środowiskami politycznym. Nie mówiąc już o poszerzeniu elektoratu.

I drugi el element, którego Wróbel nie wziął pod uwagę – to sprawa odpowiedzialności wobec swojego brata.
Jarosław Kaczyński był twórcą prezydentury Lecha Kaczyńskiego, i biorąc pod uwagę kalendarz wyborczy – pierwsze są wybory prezydenckie – w 2010 roku, a później – dopiero parlamentarne. I dlatego – Jarosław Kaczyński będzie trwał aż do pełnego zatracenia na swoim posterunku. Bo jego dymisja i odsunięcie się w cień – to automatycznie klęska w reelekcji brata.

Styl, jaki został narzucony PiS, retoryka, image – to styl Jarosława Kaczyńskiego. Jednowymiarowy, sztywny i odpychający. I tak jest jest cała partia. Bo żaden polityk Prawa i Sprawiedliwości, nawet Ludwik Dorn – bez niej – i bez Jarosława Kaczyńskiego – nie ma znaczenia.

Cóż – nie jest to tragedia antyczna na miarę Sofoklesa. Ale sprzeczne racje partii i jej tysięcy członków – oraz jej wodza – muszą się skończyć klęską.

Azrael