Azrael – zwykłe pisanie

Stara prawda mówi, że nauczyciel, który uczy w szkole ponad 20 lat – rzadko kiedy jest już człowiekiem zdrowym. Albo dopadają go choroby zawodowe, typu zapalenia gardła i krtani albo bóle kręgosłupa albo… niestety, podlega pewnym schorzeniom o charakterze neurologicznym – żeby nie powiedzieć ostrzej…

Te same przypadłości, spotęgowane jednak, dopadają również polityków. Słuchając Zbigniewa Romaszewskiego, który od roku 1989 zasiada w ławach Senatu RP i beż żenady twierdzi, że potrzeba my stanowisk wicemarszałka ze względu na samochód i kasę – już wiem, że nie jest to człowiek z lat 70, KOR-u i Radia „Solidarność” z lat 80. ubiegłego wieku, lecz czystej krwi zawodowy aparatczyk. Jak ktoś tego nie widzi – to trudno…

Jednak klinicznym przykładem tego rodzaju schorzeń jest Jarosław Kaczyński. Człowiek, który tkwi w polityce i działalności opozycyjnej od lat 70. i nigdy, poza krótkim epizodem redaktora naczelnego Tygodnika „Solidarność” nie zajmował się normalną pracą zawodową. Kaczyński to modelowy przykład znanego z czasów bolszewickich zawodowego rewolucjonisty, doktrynalnego, zapatrzonego w siebie, oderwanego od rzeczywistości. Jeżeli dodamy do tego jego cechy osobowościowe – czyli nieufność, zawiść, mściwość – to będziemy mieli pełny obraz tego człowieka. Jego zachowanie, wypowiedzi i relacje z ludźmi mogłyby być przedmiotem badań klinicznych i powstania nowej specjalizacji w polskiej psychiatrii – czyli właśnie psychopatologii politycznej. Choć nie czarujmy się – kandydatów do badań jest więcej – choćby wspomniany wcześniej senator Romaszewski – czy słynny Stefan „Motylek” Niesiołowski.

Jarosław Kaczyński przeszedł po wyborach październikowych do ław opozycji, w których się zawsze nieźle czuł, będzie prowadził opozycję twardą, bo innej nie potrafi. Nie będzie to jednak działanie dla Polski – tylko dla niego i jego partii. Bo na jednym mu zależy najbardziej – na powrocie do władzy, jak najszybciej. I na reelekcji swojego brata.

Kaczyński chętnie dosyć udziela wywiadów. A dziennikarze, którzy zdjęli z siebie gorset poprawności, łatwiej i dociekliwiej, niż przed wyborami prowadzą z nim dyskusje otwarte, nie unikając pytań konfrontacyjnych. I właśnie te prasowe i radiowe wywiady w pełni obnażają psychikę i jednowymiarowość tego człowieka.
Kaczyński udzielił w ciągu ostatnich dwóch dni wywiadu dla dla gazety „Fakt” (redaktor Łukasz Warzecha) oraz dla audycji „Sygnały dnia” w I Programie PR (redaktor Jacek Karnowski).

Redaktor Warzecha pytał twardo i śledząc tok i postęp wywiadu, sądzę, że musiał Kaczyńskiego zdenerwować. I dlatego możemy przeczytać rzeczy, które nawet dla zwolennika Prawa i Sprawiedliwości muszą być szokiem – i jednocześnie uwypuklają butę, arogancję i chamstwo Kaczyńskiego – nie tylko wobec przeciwników politycznych, ale również wyborców.

Oto kilka cytatów.

Łukasz Warzecha (ŁW) W poniedziałek w Sejmie przemawiał pan spokojnie i rzeczowo i to jednak zostało zauważone.
Jarosław Kaczyński (JK) Media zauważyły przede wszystkim, że nie wstałem, kiedy oklaskiwano Lecha Wałęsę. Rzeczywiście, nie darzę go tak wielkim szacunkiem, żeby wstawać, gdy mu biją brawo.

(ŁW) Nie tylko pan nie wstał, ale kazał siadać Zycie Gilowskiej, kiedy ona wstawała.
(JK) Bo to był taki owczy pęd, nad którym trzeba umieć zapanować.

Kaczyński nie czuje się w obowiązku oddać honorów byłemu prezydentowi i człowiekowi, dzięki któremu Polska odzyskała suwerenność. Woli chamstwem zaakcentować swoją pogardę, pokazać butę.

(ŁW) Więc jaki ma pan na to pomysł[na przyciągnięcie inteligencji do PiS]?
(JK) Część inteligencji – pozwolę sobie powiedzieć: lepsza część – jest oburzona przebiegiem kampanii, uznając, że była ona skrajnie wobec nas nieuczciwa, po prostu kłamliwa.

To stwierdzenie, czytane właśnie przez inteligenta, zostaje odczytane, że Jarosław Kaczyński wcale nie zamierza zabiegać o ten elektorat, lecz interesują go tylko ci, którzy akceptują JEGO, WODZA drogę i postępowanie. Reszta może sobie odejść.

I ostatni, najbardziej szokujący fragment tego wywiadu.

(JK) Ja też nie bardzo nadaję się na Tuska – nie wychowałem się jednak na podwórku, jak on sam o przyznaje, ale w trochę lepszych miejscach. Mam więc pewne opory przed łganiem w żywe oczy.

Kaczyński tymi kilkoma słowami powiedział bardzo wiele. Pokazał, że tak jak ma inteligencję za nic, tak również ludzie biedni, którzy wychowali się na biednych gdańskich, łódzkich czy warszawskich ulicach – są dla niego niegodni, aby o nich zabiegać. Bo Pan Kaczyński faktycznie wychował się w lepszych warunkach. Jako syn wykładowcy Politechniki Warszawskiej, który organizował kursy dla działaczy komunistycznych i pracowników Urzędu Bezpieczeństwa – w ramach przywileju jego ojca wychował się w willi na Żoliborzu Oficerskim. Takie są korzenie Kaczyńskiego – i dlatego jego pochylanie się nad odrzuconymi i przegranymi – jest tylko tanią grą polityczną.

Drugi wywiad, prowadzony przez Jacka Karnowskiego, stałego dziennikarza radiowego byłego premiera – też dostarcza ciekawego materiału. Pan redaktor „wstał z kolan” – i wprawdzie nie zadaje tak trudnych i ciężkich pytań, jak Łukasz Warzecha – ale za to pozwala Kaczyńskiemu „płynąć”, co daje równie ciekawy materiał do analizy i badań.

Jacek Karnowski: W swoim memoriale ci trzej politycy napisali między innymi o „zaniku kolegialnych procedur”, o „fikcyjnej roli Komitetu Politycznego”, o „podejmowaniu decyzji poza kierownictwem partii”.

Jarosław Kaczyński: Otóż tak – myśmy przez kilka lat funkcjonowali w taki sposób, że Komitet Polityczny zbierał się co tydzień i omawiał właściwie wszystkie ważne, a nawet także dużą część mniej ważnych spraw.
[...]
Ja się wtedy wziąłem na sposób, zacząłem pewne rzeczy robić, używając czegoś w rodzaju by-passu. Znaczy Komitet w dalszym ciągu się zbierał, ale pewne decyzje podejmowałem sam, bo zauważyłem, że przez Komitet wiele inicjatyw jest nie do przeprowadzenia. Po prostu w pewnym momencie okazało się, że trzeba stworzyć jakiś inny mechanizm decyzyjny, żeby odnosić sukcesy i myśmy te sukcesy odnosili. Kiedy nie byłem premierem, Komitet zbierał się przez cały czas, Komitet Polityczny decydował o zmianie premiera, o wielu innych rzeczach, ale jednocześnie od czasu do czasu rzeczywiście, szczególnie jako premier odwoływałem się także do nieco innego mechanizmu. I to rzeczywiście niektórych spośród kolegów denerwowało, tyle tylko, że była kwestia skuteczności. Jeżeli ktoś ma taką tendencję do tego, żeby widzieć raczej trudności w działaniu niż możliwości tego działania, to musi się liczyć też i z tym, że będzie czasem pomijany.

Kaczyński przyznaje się otwarcie, że zdanie innych polityków, działaczy partii nie ma dla niego znaczenie. Że tak szumnie przywoływana przez Lipińskiego czy Szczypińską demokracja partyjna, kolegialność decyzji – jest kłamstwem. W Prawie i Sprawiedliwości liczy się tylko Jarosław Kaczyński. Partia to on.

Jacek Karnowski: I jakie to mogą być konsekwencje [krytyki trzech wiceprezesów]?

Jarosław Kaczyński: To jeszcze zobaczymy, będzie obradował w tej sprawie Komitet Polityczny. Ja tylko przypominam, że wszyscy przed wyborami podpisaliśmy zobowiązanie następującej treści: „Jeżeli ktoś radykalnie nie zgadza się z linią partii, nie chce działać w ramach tego wspólnego przedsięwzięcia, to powinien zrezygnować z mandatu”. To jest zobowiązanie honorowe. Mam nadzieję, że panowie nie są pozbawieni honoru.

Ta część jest nad wyraz ważna. Użyte tu sformułowanie, czysto przejęte z partii totalitarnych, bolszewickich – świadczy o tym, jak Kaczyński pojmuje lojalność i oddanie partii. Partia to ja, jej linia – to moja linia.

W żadnym z tych dwóch wywiadów nie znajdujemy refleksji własnej, prywatnej o przegranej. Nie znajdujemy ani grama racjonalnej analizy. Nie ma tam także ani słowa o programie, o Polsce, o społeczeństwie. Jest tylko własne, chorobliwe spojrzenie na otaczającą go jego, wyimaginowaną, sztuczną „rzeczywistość”. Wszyscy wokół to wrogowie, układ. Media, politycy, zagranica.

Można oczywiście przeprowadzić głębszą analizę tych dwóch wywiadów i znaleźć dużo więcej smaczków i przykładów na polityczną patologię szefa Prawa i Sprawiedliwości. Ale wydaje się, że powoli należy ten rozdział zamykać.
Postępowanie i retoryka Jarosława Kaczyńskiego każą przypuszczać, że będzie on swoją osobą, swoimi wypowiedziami ciągnął swoją partię do dołu. Będzie ona coraz bardziej marginalizowana. Będzie także narastał sprzeciw wewnątrzpartyjny. I za kilka, może kilkanaście miesięcy – skończy się to albo rozłamem, albo rewolucją pałacową.

Kaczyński powoli odchodzi. Jego krzywe i archaiczne spojrzenie na Świat, na politykę, na społeczeństwo, przefiltrowane przez jego chorą osobowość – skazuje go na margines polityczny. Z kilka lat zostanie mu tylko pokoik i telefon w willi mamusi…

Czas się zająć Platformą i Donaldem Tuskiem.

Azrael